Van te voren kan je er vaak geen voorstelling van maken hoe het moederschap echt zal zijn. Tijdens de zwangerschap ontstaan er vaak al allerlei ideeen over hoe het moederschap gaat zijn. Ook bedenk je vaak samen met je partner hoe jullie het ouderschap willen vormgeven. Toch kan het in de realiteit veel zwaarder zijn dan verwacht. Dat het moederschap in realiteit anders is dan je had verwacht dat herkennen de meeste vrouwen wel. Het moederschap verandert jouw leven in vele opzichten en het is begrijpelijk dat dit erg wennen kan zijn. Het blijft natuurlijk wel gek dat de verwachting en realiteit zo van elkaar verschillen, hieronder kan je lezen wat hierin meespeelt. Ook krijg je een aantal handvaten wat je kan doen als je overweldigd raakt door somberheid, angsten, onzekerheid, verdriet, schuldgevoelens, gevoel van falen of eenzaamheid.
De invloed van de maatschappij
Wij leven in een maatschappij waarin alles maakbaar is, overal is een oplossing voor en alles kan bereikt worden. Je kan bijvoorbeeld tijdens de zwangerschap erg je best doen om je goed voor te bereiden door bijvoorbeeld gezond te eten, te blijven sporten of door opvoedboeken te lezen. Als je je maar goed genoeg voorbereidt en hard genoeg werkt, dan komt het allemaal wel goed. Het probleem is dat je je alleen niet voor kan bereiden op deze periode en je ook weinig controle hebt op hoe het gaat. De kraamperiode kan daardoor heel anders dan je had verwacht. Niet alleen tijdens de kraamtijd maar ook die periode erna in het moederschap kan het tegenvallen. Je hebt vooraf een bepaald beeld maar dat lijkt vaker niet dan wel te kloppen.
Rooskleurig beeld
Om je heen en op sociale media wordt er een beeld gecreerd van moeders die het moederschap positief ervaren, die op een roze wolk zitten in de eerste weken en vooral heel verliefd zijn op hun kindje. Het gaat anderen allemaal makkelijk af.. Zo lijkt het tenminste, dit is het beeld wat jij krijgt en dit is ook maar een momentopname. De kans is groot dat er ook bij die vriendin bij wie alles goed lijkt te gaan momenten zijn dat zij twijfelt, zij ruzie heeft met haar vriend, dat haar kindje eindeloos lang huilt en zij radeloos is. Alleen zit jij er op deze momenten niet bij, maar hiermee kan er wel onbewust een te rooskleurig beeld zijn ontstaan.
Het taboe op zeggen dat het niet gaat.
Er is een maatschappelijk beeld van de blije moeder op de roze wolk, waarbij er niet transparant wordt gesproken over de tegenstrijdigheden in het moederschap. Jij kan hierdoor gaan twijfelen aan jezelf. Blijkbaar is wat jij voelt en doormaakt niet normaal: een kindje dat veel huilt, terugverlangen naar je oude leven, je wanhopig, ellendig en eenzaam voelen. Deze ervaringen worden vaak gekoppeld aan onze rol als moeder: ‘ik ben een slechte moeder want ik begrijp mij niet kind’, ‘ik ben een slechte moeder want ik vind mijn kind niet leuk’ etc.
Er kan hierdoor een gevoel van schaamte ontstaan. En schaamte is een signaal dat er iets mis is met jou of dat jouw gedachten niet oke zijn. Dit vergroot vervolgens weer de drempel om dit bespreekbaar te maken met anderen. Je kan hierdoor ongemerkt in een vicieuze cirkel terechtkomen waarbij niet alleen de schaamte en de eenzaamheid groter wordt. Je raakt steeds meer verstrikt in je eigen gedachtes en krijgt steeds meer de bevestiging dat er iets mis is met jou.
Wat kun je hier tegendoen
Wees je vooral bewust van de tegenstrijdigheden in het moederschap. Tegenstrijdige gevoelens in het moederschap zijn normaal. Je kan gek zijn op jouw kindje maar ook tegelijkertijd gek worden van het gehuil. Je kan terugverlangen naar jouw oude leven maar tegelijkertijd genieten met jouw kindje die op jou slaapt. En wees je ook bewust dat ook anderen deze tegenstrijdige gevoelens ervaren. Uit onderzoek blijkt dat 91% van de ouders in Nederland het ouderschap als zwaar ervaren. Je bent hier dus niet alleen in.
Ons brein is geneigd om vooral te kijken naar wat niet lukt. Maar liefst 70% van onze gedachten op een dag zijn negatief. Je kan jezelf wel trainen in het ervaren van positieve gevoelens. Jouw brein is plastisch, dat wil zeggen dat je brein in staat is om te veranderen. Positiviteit vergroten kan je meer inbouwen in jouw dagelijks leven. Je kan bijvoorbeeld einde van de dag stilstaan bij wat is gelukt die dag, waar je van hebt genoten of waar je trots op bent.
Het is belangrijk om mild te zijn naar jezelf, je mag jezelf echt de tijd geven om aan het moederschap te wennen. Als jij bijvoorbeeld de gedachte hebt ‘ik zou dit gewoon moeten kunnen, waarom lukt dit mij niet’, dan mag je vooral erkennen dat je het zwaar hebt. Erkennen dat negatieve gevoelens er zijn zorgt er ook voor dat je minder gaat vechten tegen een bepaald gevoel. Je kan jezelf ook de vraag stellen ‘wat heb ik nu nodig?’. Je legt hiermee de focus meer op iets doen dan eindeloos blijven piekeren.
Wat ook kan helpen is om jouw gevoel met anderen te bespreken. Zoek dan vooral steun bij iemand bij wie jij een prettig gevoel hebt en waarbij jij ook het idee hebt dat je je gehoord zal voelen. Door jouw gedachten uit te spreken kan je ook ervaren dat wat jij denkt en ervaart niet raar is. Daarnaast zorgt het uitspreken van jouw gedachten er ook voor dat je er zelf meer afstand van krijgt.
Ervaar je onvoldoende steun uit jouw omgeving of helpen bovenstaande tips niet voldoende dan kan het helpend om hulp in te schakelen van een professional. Behandeling of coachende gesprekken kunnen jou helpen om anders om te leren gaan met jouw situatie.